Leczenie antybiotykami

  • Wskazania do terapii lekowej

Tradycjonalistom wydaje się oczywiste, że wszystkie infekcje moczowe należy leczyć antybiotykami. Skądinąd wiadomo jednak, że pewna część zakażeń dróg moczo­wych, w szczególności u dorosłych kobiet, ustąpi samoistnie. W kontrolowanym za pomocą placebo badaniu antybiotyków Maybeck stwierdził, że z 63 kobiet przyj­mujących placebo 43 miały po pewnym czasie jałowy mocz, bez jakiegokolwiek aktyw­nego leczenia. Zauważył również, że u 21 spośród 23 pacjentek z bakteriomoczem trwającym 4 tygodnie objawy ustąpiły nim wyeliminowano zakażenie. Wśród ukrytych zakażeń samorzutne remisje i nowe infekcje stanowią 1 % rocznie. Prawdą jest również, że leczenie nie zapobiega nawrotom i że istnieją grupy pacjentek szczególnie podatnych na nawroty.

Pacjentki podatne na powtarzające się zakażenie dróg moczowych wymagają szczególnego planu leczenia, w którym ważną rolę odgrywa terapia lekowa. Pacjentkom tym można zezwolić, po udzieleniu odpowiednich instrukcji, na samodzielne przyjmowanie serii antybiotyków z zapasów, które winny być przechowywane w bezpiecznym miejscu w domu. Te działania pozwolą zminimalizować dalsze uszkodzenia strukturalne i zmniej­szyć chorobowość. Pacjentki te powinny od czasu do czasu wysłać próbkę moczu ze środkowego strumienia do laboratorium, by upewnić się, że bakterie w ich moczu nie uodporniły się na stosowany antybiotyk.

  • Cechy antybiotyku odpowiedniego przy zakażeniu dróg moczowych

Odpowiedni preparat antybiotykowy powinien być wydalany w niezmienionej pos­taci z moczem. Powinien mieć długi czas półtrwania, być skuteczny zarówno w pojedyn­czej dawce, jak i w krótkiej (3-dniowej) serii i rzadko dawać objawy uboczne. Te antybiotyki powinny również pokonywać oporność bakterii i przepisujący powinien znać częstość występowania oporności na różne antybiotyki. Oporność jest dużym problemem, jako że inne jej formy występują w szpitalu, a inne w praktyce lekarza rodzinnego. Koszt jest dyskusyjnym czynnikiem, ponieważ nie ma antybiotyków bardziej kosztownych od tych, które nie działają.

 

  • Antybiotyki używane w leczeniu zakażenia dróg moczowych

 

Trymetoprym

Trymetoprym ma wiele cech dobrego antybiotyku, jako że dociera do miejsc, do których inne nie docierają. Jest wydalany z moczem i ma długi czas półtrwania. Skutkuje przeciw ponad 80% bakterii wywołujących infekcje dróg moczowych, choć w latach 70 wskaźnik ten wynosił ponad 90%. W wypadku kobiet dorosłych jest idealny w krótkiej, jedno- lub trzydniowej serii. Niewielką przewagę daje użycie ko-trymoksazolu, będącego połączeniem trymetoprymu i sulfonamidu. Sporadycznie może on jednak wywołać reakcje alergiczne. Ani ko-trymoksazolu, ani trymetoprymu nie poleca się kobietom w ciąży.

Ampicyliny

Ampicyliny, w tym amoksycylina, są obecnie rzadziej stosowane, jako że oporność wynosi obecnie około 40% drobnoustrojów wywołujących zakażenia układu moczowego, spotykanych w praktyce lekarza rodzinnego. W szpitalach odsetek ów jest jeszcze wyższy. Skojarzenie z kwasem klawulanowym zwiększa skuteczność amoksycyliny.

Kwas klawulanowy jest inhibitorem bakteryjnej beta-laktamazy. Amoksycylina mo­że spowodować objawy uboczne ze strony przewodu pokarmowego. Należy ją stosować ostrożnie u pacjentek, które podają w wywiadach uczulenie na penicylinę.

Nitrofurantoina

Nitrofurantoina może okazać się bardzo skuteczna w długofalowym leczeniu nawra­cających zakażeń dróg moczowych lub występującej po stosunku infekcji dróg moczowych. Jest ona jednak nieskuteczna w przypadku Proteus mirabilis, który jest często spotykanym patogenem zarówno w praktyce szpitalnej, jak i rodzinnej.

Antybiotyki betalaktamowe

Cefuroksym i cefiksym są cefalosporynami trzeciej generacji, aktywnymi przeciwko wielu bakteriom. Obecnie wykazują znakomitą skuteczność przeciw powszechnym pato­genom spotykanym w praktyce lekarza rodzinnego, lecz cefiksym nie jest skuteczny przeciw pałeczkom Pseudomonas, gronkowcom i enterokokom. Cefuroksym można poda­wać 2 razy dziennie, a cefiksym raz dziennie.

Nowe antybiotyki chinolonowe

Cyprofloksacyna, ofloksacyna, i norfloksacyna to przykłady tej grupy leków. Są one bardzo skuteczne przeciw patogenom odpowiedzialnym za infekcje dróg moczowych. Obecnie stosowanie ich u dzieci i kobiet ciężarnych jest przeciwwskazane. Mogą wcho­dzić w interakcję z teofiliną i kofeiną. Sporadycznie obserwowano działanie uboczne na ośrodkowy układ nerwowy.

  • Jak długo powinno trwać leczenie?

Lekarze zawsze pouczali pacjentów, by „kończyli serię antybiotyku”. Teraz wiemy, że pacjenci biorą antybiotyki dopóty, dopóki źle się czują, później leczenie przerywają. Powszechną praktyką było niegdyś dawanie kobietom 10-dniowej kuracji w przypadku infekcji dróg moczowych. Ostatnio czas ten skrócił się do 3 dni, a czasami nawet wystarczy jednorazowa dawka antybiotyku. Istnieje wiele dowodów, że kuracja 10-dniowa nie jest pod żadnym względem lepsza niż 8-dniowa, jeżeli wziąć pod uwagę wytępienie bakterii, ustąpienie objawów i prewencję przed reinfekcją. Często łatwiej osiągnąć wytępienie patogenów niż ustąpienie objawów. Gdy przepisuje się krótką serię antybiotyku warto poinformować pacjenta, że objawy mogą się utrzymywać przez jakiś czas po zakończeniu kuracji.

Pojedyncze dawki 2 g sulfadoksyny, 3 g amoksycyliny i 2,88 g ko-trymoksazolu były testowane w porównaniu z konwencjonalną kuracją i okazały się skuteczne. Odpowiedzialnym za skuteczność tego trybu leczenia czynnikiem jest wielkość dawki. Ostatnio stwierdzono skuteczność 1g amoksycyliny i że 4 tabletki trymetoprymu (400 mg), lub 4 tabletki ko-trymaksazolu są równie skuteczne co 7-dniowa kuracja. Zaletami krótkiej lub jednodawkowej kuracji są mniejsze efekty niepożądane i lepsze zdyscyplinowanie chore­go. Można w ten sposób również wiele zaoszczędzić, co korzystnie wpłynie na dane dotyczące przepisywanych leków.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.