Brak miesiączki z przyczyn podwzgórzowych

Zaburzenia funkcji podwzgórza zwykle są rozpoznawane po wykluczeniu uszkodzenia przysadki i stanowią najczęstszą przyczynę braku miesiączki przebiegającym z niskim stężeniem gonadotropin. Zwykle spotyka się je w przypadkach wtórnego braku miesiączki. Diagnostykę w tym kierunku należy rozpocząć, gdy kobieta jest 6 lub więcej miesięcy bez miesiączki. W badaniach laboratoryjnych stwierdza się prawidłowe lub obniżone stężenie gonadotropin z prawidło­wym stężeniem prolaktyny.

W obrazie klinicznym zwykle obserwuje się zmianę masy ciała, a w wywiadach duży wysiłek fizyczny, stres i zakończenie doustnej antykoncepcji. Ponieważ spadek masy ciała oraz jadłowstręt psychiczny mogą prowadzić do zaniku miesiączek, ważne jest, aby lekarz rodzinny dopytał się szczegółowo o wahania masy ciała w ostatnim okresie oraz sprawdził aktualną wagę pacjentki w relacji do jej wzrostu. Jeżeli przypuszcza się, że przyczyną braku miesiączek jest utrata masy ciała, lepiej uzyskać ich przywrócenie normalizacją masy niż lekami. Za pomocą indeksu masy ciała [waga(kg)/wzrost 2(m)] można obliczyć masę krytyczną, przy uzyskaniu której prawdopodobnie wystąpią miesiączki; wynik 19 lub więcej stanowi wartość progową dla menstruacji. W sytuacji, gdy nie udaje się osiągnąć normalizacji masy ciała, lekarz musi rozważyć, czy pacjentka nie cierpi na jadłowstręt psychiczny, w takim bowiem przypadku konieczna jest pomoc psychiatryczna w celu przeciwdziałania poważnym następstwom tej choroby.

Już w I w.n.e. Soranus zauważył brak miesiączek u kobiet oddającym się zbyt intensywnym ćwiczeniom fizycznym. W obecnych czasach obserwuje się to zjawisko u lekkoatletek, kobiet intensywnie uprawiających jogging oraz tancerek. Jeżeli treningi zostaną rozpoczęte przed menarche, pierwsza miesiączka może pojawić się nawet z 3-letnim opóźnieniem. Mechanizm tego zjawiska polega na obniżeniu masy tłuszczowej poniżej krytycznego poziomu potrzebnego dla sprawnego funkcjonowania osi podwzgórze-przysadka-jajnik. Podobne zaburzenia podwzgórzowe obserwuje się w związku ze stresem, na przykład u regularnie miesiączkujących uczennic, które po ukończeniu szkoły opuszczają dom i jadą na studia. Miesiączka zwykle powraca natychmiast po zdaniu końcowych egzaminów. „Popigułkowy” brak miesiączki również charakteryzuje się bio­chemicznie prawidłowym stężeniem FSH, LH i prolaktyny i w tej sytuacji nie ma potrzeby diagnozowania pacjentki przez 6 miesięcy od zaprzestania przyjmowania doustnej anty­koncepcji, gdyż w tym czasie zwykle następuje samoistny powrót menstruacji.

Wiele kobiet pomimo zapewnień, że nic złego w ich organizmie się nie dzieje, nie może zaakceptować braku miesiączek, który odbierają jako utratę kobiecości. Niektóre z tych pacjentek można poinformować, że istnieje możliwość ponownego „włączenia” ich układu hormonalnego. Aby to uzyskać można zastosować klomifen, ale tylko przez ograniczony czas, i tylko w celu umożliwienia pacjentce zajścia w ciążę.

Ostatnio dużo uwagi zwraca się na problem odległych skutków, jakie niesie ze sobą stan obniżonego stężenia estrogenów na gęstość tkanki kostnej i na układ krążenia. Można temu zapobiegać stosując substytucję hormonalną i w zależności od potrzeb kobiety na antykoncepcję albo stosować w sposób cykliczny terapię estrogenowo-progestagenową, albo doustną antykoncepcję. Należy wytłumaczyć pacjentce, że hormonalna terapia zastępcza nie stanowi antykoncepcji.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.