Brak miesiączek

Brak miesiączki niepokoi kobietę w równym stopniu, jak inne zaburzenia miesiączkowania, szczególnie, jeśli powoduje to utratę ważnej funkcji organizmu, jaką jest prokreacja. Nie miesiączkując, jedne kobiety będą się martwiły utratą kobiecości, inne natomiast będą się denerwować możliwością niechcianej ciąży. Wydaje się to stosunkowo jasne, że kobiety chcą miesiączkować regularnie, nie za obficie i nie za skąpo oraz że nie chcą być całkowicie pozbawione miesiączek.

Aby kobieta mogła miesiączkować, musi mieć sprawnie funkcjonującą oś podwzgórze- przysadka-jajnik z prawidłowo reagującym endometrium i prawidłową drogą odpływu krwi miesiączkowej, nie może mieć zaburzeń endokrynologicznych, chorób ogólnoustrojowych czy stosowanej farmakoterapii, a także mieć prawidłowy skład chromosomalny. Znakomita większość kobiet zgłaszających się z powodu braku miesiączki do lekarza rodzinnego ma zaburzenia hormonalne. W przeszłości bardzo intensywnie zajmowano się podziałem między pierwotnym a wtórnym brakiem miesiączki, lecz nie jest to chyba rzecz podstawowej wagi, gdyż istnieje wiele wspólnych elementów dla tych obu kategorii. Zamiast tego, diagnostyka różnicowa powinna być oparta na kryteriach patologicznych.

Rozpoznanie

Pierwszym krokiem przy diagnozowaniu pacjentki, która nie miesiączkuje, jest wykluczenie ciąży, nawet u kobiety z pierwotnym brakiem miesiączki. Ważne jest, aby lekarz rodzinny uświadomił pacjentki zarówno z pierwotnym, jak i wtórnym brakiem miesiączki na tle zaburzeń hormonalnych, że niekoniecznie są one bezpłodne i istnieje prawdopodobieństwo zajścia w ciążę, jeśli pojawi się sporadyczna owulacja.

Zebrane wywiady i badanie przedmiotowe powinny dostarczyć następujących infor­macji we wszystkich przypadkach braku miesiączki:

1) wiek, w którym wystąpiła pierwsza miesiączka,

2) rozwój drugorzędowych cech płciowych – owłosienia łonowego i pachowego, rozwój piersi, czy i jak przebiegało miesiączkowanie – zanik,

3)  mlekotok,

4)  ostatnie zmiany masy ciała i wzrostu, aktualna masa ciała i wzrost,

5)  stosowane leczenie: doustna antykoncepcja, chemioterapia,

6)  wywiad rodzinny w kierunku zaburzeń genetycznych,

7)  stany przygnębienia w ostatnim czasie,

8)  hirsutyzm,

9)  uderzenia gorąca, wzmożona potliwość, suchość pochwy,

10) przebyte operacje: wyłyżeczkowanie macicy, usunięcie jajników, innych narzą­dów wydzielania wewnętrznego,

11) objawy zaburzeń endokrynologicznych: tarczycy, przysadki, nadnerczy,

12) badanie ogólne, badanie jamy brzusznej i badanie narządów miednicy ze zwró­ceniem szczególnej uwagi na narząd rodny i ewentualne przepukliny pachwinowe.

Do badań laboratoryjnych wykonywanych w celu wykrycia przyczyny braku mie­siączki należą w każdym przypadku: oznaczenie hormonów przedniego płata przysadki FSH i LH, prolaktyny oraz hormonów tarczycy. Stężenie testosteronu powinno być oznaczone u kobiet, u których stwierdza się hirsutyzm lub jeśli podejrzewa się istnienie zespołu feminizujących jąder. Kariotyp należy sprawdzić przy podejrzeniu takich zabu­rzeń chromosomalnych, jak zespół feminizujących jąder czy zespół Turnera.

Ważne jest, aby pamiętać, że przy stwierdzeniu chromosomu Y należy dokonać chirur­gicznego usunięcia tkanek okolicy gonad, gdyż obecność tkanek jąder niesie ze sobą 25% ryzyko ich zezłośliwienia. U około 30% pacjentek z chromosomem Y nie rozwiną się cechy wirylizacji, dlatego należy wykonać to badanie również u kobiet zgłaszających się z powodu pierwotnego braku miesiączki z prawidłowo rozwiniętymi drugorzędowymi cechami płciowymi, jeśli stwierdzi się u nich wysokie stężenie gonadotropin.

Użytecznym testem diagnostycznym jest wywołanie miesiączki przez podanie progestagenów. To wyjaśni, czy istnieje wystarczająca aktywność jajników do produkcji takiej ilości estrogenów, która pobudza endometrium, czy istnieje podatne na przemiany endometrium oraz prawidłowa droga odpływu krwi miesiączkowej. Użyteczny do wykonania tego testu jest noretysteron, 10 mg dziennie przez 5 dni – krwawienie zwykle pojawia się w ciągu kilku dni po zakończeniu przyjmowania leku.

Jeżeli lekarz rodzinny skieruje pacjentkę do specjalisty, może być ona poddana wielu badaniom diagnostycznym. Na przykład w przypadku hiperprolaktynemii wykonuje się tomografię komputerową w celu oceny siodła tureckiego. Laparoskopię i badanie w znieczuleniu wykonuje się w celu zbadania narządów miednicy, zwłaszcza w przypadkach pierwotnego braku miesiączki. Może być przeprowadzona biopsja jajnika. Przy podejrze­niu zespołu Aschermana można zbadać jamę macicy za pomocą histeroskopu. Ocena układu moczowego również może być przydatna, ponieważ nieprawidłowości w obrębie tego układu są powiązane z wadami rozwojowymi narządu rodnego.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.