Chlamydia trachomatis

Chlamydia trachomatis jest ważnym drobnoustrojem z uwagi na odległe następstwa nieleczonej infekcji, a mianowicie stany zapalne w obrębie miednicy mniejszej, ciążę pozamaciczną, niepłodność oraz zakażenie dziecka w czasie porodu. Dostępnych jest wiele prac o infekcjach wywołanych przez Chlamydia.

Chlamydia trachomatis, odkąd została sklasyfikowana jako bakteria, jest uznawana za wewnątrzkomórkowy, bezwzględnie patogenny drobnoustrój. Wnętrze szyjki macicy jest najczęstszym anatomicznym miejscem infekcji u kobiet – możliwy jest późniejszy rozsiew wstępujący do endometrium, jajowodów i jamy brzusznej. Drobnoustrój może też zakażać cewkę moczową i odbytnicę. Infekcja Chlamydia trachomatis może u kobiet przebiegać przez długi czas bezobjawowo lub tylko z niewielkimi objawami. Jeżeli objawy już wystąpią, często są bardzo łagodne. Typowe skargi to upławy, bolesność przy oddawaniu moczu, ból w dole brzucha i zaburzenia miesiączkowania. Przy badaniu można stwierdzić śluzowo-ropne zapalenie szyjki macicy, ale częściej szyjka będzie się wydawać normalna. W zakażeniu Chlamydia górnego odcinka dróg rodnych można stwierdzić bolesność macicy i przydatków wraz z podrażnieniem szyjki macicy. Niemniej znany jest fakt, że kobiety ze stanami zapalnymi w obrębie miednicy mniejszej związanymi z Ch. trachomatis mają lżejsze, mniej poważne objawy podmiotowe i przedmiotowe niż te, u których stan zapalny wywołany jest przez Neisseria gonorrheae czy bakterie beztleno­we. Badania w Stanach Zjednoczonych wskazują, że 30-50% kobiet z laparoskopowo potwierdzonym stanem zapalnym w obrębie miednicy mniejszej jest zainfekowanych przez Chlamydia. Po jednym epizodzie zapalenia szyjki macicy wywołanego przez Chlamydia w przybliżeniu u 20% pacjentek rozwinie się stan zapalny w obrębie miednicy mniejszej. Z pacjentek, które przeszły zapalenie w obrębie miednicy mniejszej, 20% będzie cierpiało na przewlekłe bóle podbrzusza, 15% będzie bezpłodnych (ta liczba podwaja się przy każdym kolejnym nawrocie stanu zapalnego), a 5% będzie mieć ciążę pozamaciczną. Infekcja Chlamydia może rozszerzyć się na torebkę wątroby dając począ­tek zapaleniu okołowątrobowemu (zespół Fitz-Hugh-Curtisa), z objawami bólu w prawym górnym kwadrancie jamy brzusznej, nudnościami, wymiotami i gorączką. Około 30% noworodków narażonych na kontakt z Chlamydia w czasie porodu zapada na zapalenie spojówek, a 10% na zapalenie płuc.

Częstość występowania. W badaniach z praktyki w centrum Londynu Ch. trachomatis była izolowana poprzez hodowlę komórkową u 9% kobiet z objawami ze strony układu moczowo-płciowego, a badania z praktyki podmiejskiej przy użyciu testu MikroTrak donosiły o 6% przypadków. Według danych statystycznych klinik chorób układu moczowo-płciowego w Anglii w 1989 roku  donoszono o 21 000 nowych przypadków infekcji Chlamydia (z wyłączeniem przypadków stanów zapalnych w obrębie miednicy mniejszej), co stanowiło 7% ich całkowitego obciążenia pracą w stosunku do pacjentek płci żeńskiej. Zmiany w formula­rzach raportowych utrudniły bezpośrednie porównanie pomiędzy rokiem 1988 a 1989, ale raport z 1989 wskazuje, że ostatnio notowany spadek liczby specyficznych infekcji chlamydiowych skończył się. Kliniki zanotowały blisko 5000 przypadków zapaleń w obrębie miednicy mniejszej; 12% było opisywane jako wyłącznie chlamydiowe, 5% jako wyłącznie rzeżączkowe, 2% jako infekcje mieszane, a w 81% przypadków nie znaleziono żadnych mikroorganizmów.

Grupa pacjentek, zapadających na infekcje chlamydiowe, tradycyjnie uważana za grupę wysokiego ryzyka, to młode kobiety, które zmieniły partnera seksualnego, takie które przyjmują doustne środki antykoncepcyjne, oraz kobiety ras innych niż biała (non-Caucasian). Jest jednak możliwe, że te podgrupy stanowią jedynie odbicie wybranej populacji, u której do tej pory przeprowadzono większość badań.

Metody diagnostyczne. Izolacja Ch. trachomatis wymaga metod hodowli komórko­wej, która jest kosztowna, technicznie trudna i zajmuje od 4 do 7 dni. Próbki muszą być schłodzone w lodówce i transportowane do laboratorium w temperaturze 4° C tego samego dnia. Z tego powodu rutynowe używanie hodowli komórkowych nie jest możliwe dla większości lekarzy rodzinnych. Niemniej ostatnio dokonał się postęp w rozwoju dwóch metod niehodowlanych opartych na wykrywaniu antygenu dla Ch. trachomatis. Jedna metoda polega na bezpośrednim barwieniu fluorescencyjnym rozmazów przy użyciu przeciwciał monoklonalnych (np. test MikroTrak); druga metoda posługuje się wykrywa­niem antygenu Chlamydia wypłukanego z wymazów i mierzonego metodą enzymoimmunologiczną (test ELISA). Kiedy porównać test MikroTrak z hodowlą komórkową  średnia czułość 77% i specyficzność 97% wynikała z badań średniej przeciętnej populacji kobiet. Taylor Robinson opisał test MikroTrak jako tak samo specyficzny i czuły jak hodowla komórkowa, a test ELISA jako test o mniejszej czułości – przeciętnie ok. 70% i specyficzności 90%. Z tego powodu, jeżeli używamy testu MikroTrak lub testu Chlamydiazyme, niektóre pacjentki będą ocenione jako fałszy­wie dodatnie, a mniejsza grupa zostanie sklasyfikowana jako fałszywie ujemna. Opis zagadnienia wyników fałszywie dodatnich i fałszywie ujemnych i tego, jak częstość występowania choroby wpływa na użyteczność testów, można znaleźć w podręczniku epidemiologii klinicznej autorstwa Sackett. Dostępny jest również przegląd tych zagadnień ze specjalnym odniesieniem do infekcji chlamydiowych. Bardzo użyteczna może być współpraca z lokalnym laboratorium, aby zadecydo­wać, która z metod diagnostycznych jest odpowiednia dla danej praktyki. Niemniej rozwiązanie problemu diagnostyki czeka na wprowadzenie metod drugiej generacji, innych niż hodowlane, z wyższą czułością i specyficznością. Użycie metod serologicznych ma niewielką wartość w diagnostyce prostych zakażeń chlamydiowych. Ogólne wytyczne co do tego, które pacjentki mogą wymagać szczegółowych badań laboratoryjnych w kie­runku infekcji chlamydiowych.

Leczenie. Leczenie obejmuje zarówno pacjentkę, jak i jej aktualnego (poprzedniego) partnera (partnerów). Chlamydiowe zapalenie szyjki macicy może być leczone doksycykliną 100 mg 2 x dziennie przez 7 dni lub erytromycyną 250-500 mg 4 x dziennie przez 7 dni. Dłuższe serie antybiotyków mogą być wymagane w stanach zapalnych w obrębie miednicy mniejszej. Standardowy reżim leczniczy w stanach zapalnych w obrębie mie­dnicy mniejszej przedstawiono w części dotyczącej infekcji rzeżączkowej. Po leczeniu powinno się przeprowadzić test sprawdzający, choć wszystkie ograniczenia metod nieho­dowlanych omawiane uprzednio mają zastosowanie i tutaj. W badaniach z praktyki lekarzy rodzinnych  u 9% kobiet z zapaleniem szyjki macicy, spowodowanym przez Chlamydia stwierdzono dodatni wynik testu MikroTrak po leczeniu i z tego powodu wymagały one ponownego przeleczenia. Badania szpitalne donosiły, że odsetek ponownie izolowanych Chlamydia po leczeniu zapalenia szyjki macicy wahał się od 27 do 0%.

Proces śledzenia kontaktów wymaga, żeby pacjentka poinformowała swego aktual­nego (lub poprzedniego) partnera (partnerów), że mieli kontakt z infekcją chlamydiową i z tego powodu powinni zgłosić się do lekarza. Można podać adres najbliższej kliniki wenerologicznej lub partner (partnerzy) mogą pójść do swoich własnych lekarzy rodzinnych. Możliwość przebiegu zakażenia Chlamydia w sposób utajony utrudnia dokładne określenie czasu przeniesienia infekcji. To może wymagać szerszego omówienia. Obecnie bardzo istotna jest rola doradcy zdrowotnego w oddziałach wenerologicznych, polegająca na omówieniu edukacji zdrowotnej, stylu życia i rosnącego ryzyka chorób przenoszonych drogą płciową.

Chociaż wiadomo, że następstwa nieleczonych infekcji Chlamydia są u kobiet bardzo poważne, niewielka częstość przypadków tej choroby w podstawowej opiece zdrowotnej oraz niedoskonałe jeszcze testy diagnostyczne stawiają lekarza rodzinnego w dość trudnym położeniu. Sugerowano, że zapalenie szyjki macicy wywołane przez Chlamydia może być leczone w praktyce lekarza rodzinnego, ale jest to gorąco dyskutowane przez ginekologów.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.