Zaburzenia ginekologiczne i położnicze

Zespół napięcia przedmiesiączkowego występuje częściej u kobiet nadużywających alkoholu niż u kobiet w populacji ogólnej, a wiele kobiet, u których zespół ten występuje, stosuje „samoleczenie” alkoholem. W badaniach stwierdzono częstsze występowanie u kobiet nadużywających alkoholu zaburzeń miesiączkowania, histerektomii i niepłodno­ści. Dalszych badań wymaga sprawa czynności gruczołów dokrewnych u kobiet pijących alkohol, lecz nie należy zbyt łatwo rezygnować z dociekania, czy kobieta z długim i skomplikowanym wywiadem ginekologicznym nadużywa alkoholu.

W ciągu kilku ostatnich lat potwierdzono wcześniejsze podejrzenia, że picie alkoholu przez ciężarną może wywołać zaburzenia w rozwoju płodu. Płodowy zespół alkoholowy (Fetal Alcohol Syndrome – FAS), nazwany tak przez Jones’a i Smith’a w 1973 roku, był tematem poważnych dyskusji wśród badaczy i klinicystów zajmujących się problematyką alkoholową.

Początkowo ta jednostka kliniczna była opisana na podstawie badań dotyczących zaledwie 8 dzieci. Ich matki nadużywały alkoholu, źle odżywiały się, korzystały ze świadczeń opieki społecznej. Pod wieloma względami stanowiły one grupę z marginesu społecznego. Nie było informacji na temat palenia przez nie tytoniu i przyjmowania innych leków. Po opisaniu tego zespołu pojawił się pogląd, że każda ilość alkoholu wypijana w czasie ciąży wywiera działanie szkodliwe.

Badania dotyczące tego problemu były zwykle retrospektywne: – badacze, obserwu­jąc grupę dzieci z uszkodzeniami, pytali matki tych dzieci o ich spożycie alkoholu w ciąży. Główną zaletą takiego podejścia jest możliwość włączenia do badań dużej liczby dzieci urodzonych z uszkodzeniami. Sporo jest jednakże wad tej metody. Oczekiwanie, że kobiety, które właśnie przeżyły wstrząs spowodowany urodzeniem dziecka z wadami, odpowiedzą dokładnie, jakie było ich spożycie alkoholu w ciągu ostatnich 30-40 tygodni, dalekie jest od idealnych metod zbierania precyzyjnych informacji. W niektórych badaniach nie poświęcono uwagi zmiennym, mogącym mieć wpływ na wynik badania: nie zawsze były oceniane takie czynniki, jak ogólny stan zdrowia, dieta, klasa społeczna, do której należy matka, palenie przez nią tytoniu czy przyjmowanie innych leków.

Obecne ustalenia dotyczące tej sprawy są dość uspokajające, panują jednak rozbieżne opinie co do tego, czy istnieje związek pomiędzy dawką alkoholu spożytego w ciąży a uszkodzeniem płodu. Bardziej subtelne zaburzenia, określane jako efekty alkoholowego uszkodzenia płodu (fetal alcohol effects – FAE), obejmują nadruchliwość, złą koordynację wzrokowo-ruchową, problemy dotyczące zachowania i uczenia się dziecka. Choć istnieje zależność między spożyciem alkoholu w ciąży a pewnymi nieprawidłowościami w rozwoju płodu, związek przyczynowy między nimi nie został jeszcze w pełni ustalony. Przeprowadzone badania prospektywne sugerują, że rola alkoholu w wywoływaniu wad wrodzonych jest stosunkowo nieznaczna – i tu trudno jest oddzielić wpływ alkoholu od wpływu innych czynników, takich jak wiek matki, jej wywiad położniczy, klasa społeczna, dieta, palenie tytoniu czy przyjmowanie narkotyków. Zakładając, że większość ciężarnych nie zgłasza się do lekarza rodzinnego wcześniej niż w 5-6 tygodniu ciąży, najlepszą dla nich radą jest prawdopodobnie uspokajająca informacja: „Nie wykazano szkodliwego wpływu 1 lub 2 porcji alkoholu wypitego raz lub dwa razy w tygodniu. Proszę nie pić nadmiernie, proszę nie upijać się”. Wiele kobiet wymaga takiego uspokojenia, gdyż rozgłos dyskusji na temat picia alkoholu w ciąży mógł wywołać u nich nieuzasadnione zaniepokojenie i poczucie winy.

Istnieją pewne dowody na to, iż u kobiet, które piją alkohol, istnieje większe ryzyko poronienia w II trymestrze ciąży. Jednakże istnieją sprzeczne doniesienia co do dawki alkoholu, która stanowi zagrożenie dla płodu. To, w połączeniu z innymi czynnikami mogącymi wywierać wpływ na przebieg ciąży, takimi jak klasa społeczna matki czy stosowanie przez nią innych leków, znacznie utrudnia ustalenie związku przyczynowego pomiędzy tymi zjawiskami. Choć prawdopodobne ryzyko zwią­zane z umiarkowanym piciem alkoholu w ciąży jest wyolbrzymiane, to nie ma wątpliwo­ści, że kobiety ciężarne nie powinny nadmiernie pić alkoholu, stosować bez potrzeby leków psychoaktywnych ani palić papierosów. Alkohol i inne substancje przechodzą do mleka matki. Związek pomiędzy alkoholem podawanym dziecku z mlekiem matki a bar­dziej subtelnymi uszkodzeniami mózgu nie został jeszcze wyjaśniony. I znów należy informować pacjentki, że picie alkoholu w okresie karmienia piersią może być szkodliwe.

Wiadomo, że mężczyźni, którzy nadużywają alkoholu przez długi czas, są częściej niepłodni, stwierdza się u nich zmniejszenie liczby plemników i ich ruchliwości. Aktualnie nie ma porównywalnych danych dotyczących niepłodności u kobiet nadużywających alkoholu, jednakże jest możliwe, że kobiety te mają trudności z zajściem w ciążę.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.