„Trudne pacjentki”: pacjentki nie reagujące na leczenie

Prawie 1/3 pacjentek kierowanych do leczenia psychiatrycznego nie wykazuje po­prawy i wraca zniechęcona z powrotem do lekarza rodzinnego. Utrzymująca się sympto­matologia psychologiczna i somatyczna („fiksacja somatyczna”) może następnie spowo­dować kolejne żądania pacjentki dotyczące skierowania do leczenia specjalistycznego; pacjentka zdaje się podchodzić pogardliwie do tego, co medycyna ma do zaoferowania, jednak żąda od niej coraz więcej.

Niewdzięczne pacjentki wchodzą w stałe, wielorakie kontakty zarówno ze służbą zdrowia, jak i z opieką społeczną. Zazwyczaj jednak stale pozostają pod opieką lekarza rodzinnego. Jeśli zaakceptujemy prawdę, że na pytania dotyczące leczenia takich pacjen­tek nie ma łatwych odpowiedzi, możemy jako lekarze rodzinni podjąć wyzwanie, jakie stwarzają takie osoby, i spróbować spojrzeć na ich problemy z innego punktu widzenia. Używając modelu Stotta i Davisa, spróbujmy rozpoznać w zachowaniu trudnych pacjentek zachowania poszukujące pomocy, po którą pacjentka udaje się do lekarza rodzinnego. Zachowuje się ona „nierozsądnie”, „niedojrzale”, nawet „dziecinnie”, tak jakby miała prawo korzystania z czasu lekarza w granicach, które nie są przyznawane innym pacjentkom. W takich sytuacjach warto zastanowić się nad źródłami podobnych zachowań, jak też nad negatywnymi emocjami powstającymi w ich wyniku u lekarza. Jest to rodzaj pracy często stosowany w grupach Balinta oraz na seminariach poświęconych problemom leczenia „trudnych pacjentów”.

Nierealistyczne i nacechowane roszczeniami zachowanie pacjentki może być nieświa­domym krzykiem o pomoc, na który lekarz powinien odpowiedzieć, ale natura tego komunikatu jest niejasna, a relacja terapeutyczna lekarz-pacjent ulega zaburzeniu z powodu złości i frustracji obecnej po obu stronach. Używając terminów psychodynamicznych problemy pacjentki ujawniają się poprzez „przeniesienie” wobec lekarza. W rozumieniu analitycznym jest to oznaka zaburzonej relacji pomiędzy pacjentką i lekarzem.

Osoba z zewnątrz obserwująca takie wzory zachowania może skutecznie pomóc lekarzowi w zrozumieniu niektórych informacji, jakie pacjentka nieskutecznie stara się ujawnić. Infantylne zachowanie pacjentki może bowiem być znakiem, że jej rozwój emocjonalny został zaburzony przez długotrwałą deprywację. Lekarz rodzinny powinien zanalizować historię pacjentki w poszukiwaniu informacji ewentualnie potwierdzających taką hipotezę.

Następnie wskazane jest uzyskanie dalszego materiału, mogącego wyjaśnić powsta­nie trudnych zachowań, rozpoznawanych w kontekście relacji lekarz-pacjentka; na przy­kład: czy to reakcja żałoby, czy też inne ważne wydarzenie dokonało destabilizacji i tak już rozchwianego życia emocjonalnego pacjentki? Lekarz może potrzebować wsparcia innych członków zespołu w celu nakreślenia planu działania, w którym użyte zostaną wnioski wyciągnięte z kontaktów z pacjentką. Trzeba także liczyć się z tym, że rezultatem leczenia nie będzie wcale pozytywna transformacja życia pacjentki; jednak wielu lekarzy docenia wartość opisanych powyżej metod w de mistyfikacji problemu nieudanych konsultacji lekarskich.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.