Dlaczego dziewczęta i kobiety palą?

  • Początek palenia

Ogromna większość dorosłych palaczy zaczęła palić jako dzieci lub młodzież. Przekonania i postawy dzieci są odbiciem środowiska, w którym żyją, tak więc w wielu przypadkach chłopcy i dziewczęta mają identyczne bodźce do rozpoczęcia palenia. Doniosły wpływ ma na to fakt, że rodzeństwo, rodzice czy przyjaciele palą papierosy, choć w wypadku dziewcząt nieco większy wpływ mają rodzice, a mniejszy rówieśnicy.

Na palenie wśród dzieci mają wpływ wszystkie te czynniki, które dotyczą dorosłych, choć wpływ niektórych z nich jest silniejszy. W ostatnich latach przeprowadzono grun­towne badania, obrazujące wpływ reklam i promocji wyrobów tytoniowych na dzieci. Choć od ponad pół wieku w brytyjskiej telewizji nie wolno reklamować tytoniu, prawie 2/3 dzieci deklaruje, że reklamy takie widziało. Z dużą dozą prawdopodobieństwa można stwierdzić, że jest to wynik intensywnego sponsorowania pokazywanych w telewizji imprez sportowych przez marki z branży tytoniowej.

Papierosy są silnie reklamowane w mediach zastrzeżonych niemal wyłącznie dla kobiet i dziewcząt, mianowicie w pismach kobiecych. Mimo iż bezpośrednie odwoływanie się do płci jest zakazane przez zasady dotyczące reklamy produktów tytoniowych, które to zasady ustalone zostały przez przemysł tytoniowy i rząd, kierowane do kobiet marki są często utożsamiane z przymiotnikami, takimi jak „cienkie” czy „lekkie”, nasilając prze­konanie, że palenie wyszczupla. Pomimo działań podjętych przez rząd w celu ograniczenia reklam papierosów w czasopismach chętnie czytanych przez młode kobiety, łącznie ponad 7 min czytelniczek w wieku 16-25 lat jest nadal narażonych na pochodzące z tego źródła reklamy tytoniu.

Dla wielu młodych ludzi doraźne, pozytywne aspekty palenia przyćmiewają, wyda­wać by się mogło odległe, perspektywy chorób, kalectwa czy przedwczesnej śmierci. Wiara w postrzegane „korzyści” wynikające z palenia, takie jak uspokojenie nerwów, rozluźnienie, ułatwienie koncentracji i tym podobne, jest ważniejsza dla dziewcząt niż dla chłopców. To właśnie dziewczęta często poddają się przekonaniu, że palenie pozwoli im utrzymać figurę. Badania dotyczące nawyków związanych z paleniem u nastolatków wykazały, że wśród 16-latek główną obawą związaną z rzuceniem palenia był strach przed przytyciem. Przekonanie, że palenie nie pozwala przytyć, okazało się ściśle związane z paleniem wśród dziewcząt.

  • Co powoduje, że kobiety dalej palą?

Dziewczęta przenoszą wiele powodów, dla których palą, w dorosłość. Wpływy otoczenia, takie jak paląca rodzina i przyjaciele, palenie w miejscu pracy czy skierowane do kobiet reklamy papierosów, ułatwiają kontynuowanie nałogu.

Zarówno mężczyźni, jak i kobiety z niższych szczebli drabiny społeczno-ekonomicznej palą więcej niż ich odpowiednicy z klasy średniej. Palenie jest również powiązane z edukacją, częściej są palaczami osoby mniej wykształcone.

Nikotyna jest oczywiście potężnym psychoaktywnym narkotykiem i wielu palaczom uzależnienie od nikotyny może bardzo utrudnić zerwanie z nałogiem. Nawet nastolatki mogą zaskakująco szybko uzależnić się od nikotyny. Dziewczęta, choć w porównaniu z dorosłymi kobietami wypalają niewielką liczbę papierosów, wykazują te same objawy zespołu odstawienia, co dorosłe palaczki.

Istnieją też silne czynniki psychologiczne mające wpływ na zjawisko palenia wśród kobiet. Dyskutowano, iż kobiety są silniej niż mężczyźni uzależnione psychicznie od papierosów, ponieważ kobiety używają papierosów jako wybawienia od stresu i w celu stłumienia złości, którą tradycyjne (seksistowskie) społeczeństwo uważa za niedopuszczalną u kobiety.

Rola stresu oraz używanie papierosów jako środka zaradczego były w ostatnim 10-leciu przedmiotem ożywionej dyskusji. Jednym z problemów jest ustalenie, co kobiety rozumieją pod pojęciem „stres”. Ze wszech miar życie kobiety jest bardziej wypełnione stresem niż życie mężczyzny. Ogólnie rzecz biorąc, kobiety mają więcej obowiązków niż mężczyźni i, choć ten ciężar dostarcza stresu, kobiety dają sobie z nim radę. W pewnych wyczerpujących badaniach obejmujących kwestię nastawienia i zachowań związanych z paleniem potwierdzono, że kobiety doświadczają więcej stresu, lecz nie jest to dla nich przeszkoda w rzuceniu palenia.

Wśród kobiet, które twierdzą, że palenie jest ważnym czynnikiem pozwalającym im dawać sobie radę, przeważają te o niskiej stopie życiowej, borykające się z trudnymi warunkami mieszkaniowymi, wychowujące dzieci w wieku przedszkolnym. Dla kobiet utrzymujących rodzinę z niskich dochodów papierosy są często jedyną rzeczą, jaką kupują dla siebie. W odróżnieniu od ubrań, czasopism czy kosmetyków papierosy są postrzegane przez część kobiet jako konieczny luksus, pozwalający uporać się z „nerwami”, złością, zmęczeniem czy nawet głodem. Dla tych kobiet papierosy są ważną częścią życia. Nawet kobiety, których życie nie zmusza do wyrzeczeń, mogą traktować papierosy jako nagrodę dla siebie, często jako „dorosły” odpoczynek od dzieci, czym mogą się podzielić z przyjaciółką przy filiżance kawy. Tego typu emocjonalne zaangażowanie może oddalić decyzję dotyczącą podjęcia próby zerwania z nałogiem czy stać się bodźcem do powrotu do palenia.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.