Środowisko i klasa społeczna a choroba

Kobiety mogą być przedstawiane w ten sposób w reklamach z uzasadnionych powodów, a badania socjologiczne pomogły lekarzom rodzinnym poznać wpływ środo­wiska na zdrowie kobiet. Brown i Harris przyglądali się depresji na losowo wybranej próbie kobiet z południowego Londynu (nie było podobnych badań dla męż­czyzn), a ich odkrycia potwierdziły to, co było klinicznym doświadczeniem wielu lekarzy rodzinnych. Odkryli oni, że częstość depresji była znacząco większa w niższych klasach społecznych i zidentyfikowali pewne czynniki zwiększające podatność na depresję. Obej­mowały one: utratę matki w dzieciństwie, troje lub więcej dzieci w wieku poniżej 14 lat w domu, brak porozumienia lub intymnych stosunków z mężem lub przyjacielem, brak pracy w niepełnym lub pełnym wymiarze godzin. Efekt zatrudnienia był specjalnie interesujący, jako że nawet gdy występowały wszystkie inne czynniki, u wielu więcej kobiet rozwijał się zespół depresyjny, jeżeli nie miały one płatnego zatrudnienia. Te odkrycia są zgodne z nowszymi badaniami. Wzrastający poziom bezrobocia ma ważne implikacje dla praktyki medycznej. Innym ważnym odkryciem było to, że mniej niż połowa kobiet z klinicznymi objawami depresji odwiedziła swojego lekarza rodzinnego, ale bardzo niewiele z tych, które były u lekarza, skierowano do psychiatry.

Zależność umieralności mężczyzn od zawodu i klasy społecznej jest dobrze udokumentowana, natomiast współzależnościom tym, jeśli chodzi o kobiety, poświęcono mniej uwagi. Np. dlaczego u żon górników o wiele częściej, niż można oczekiwać, występuje rak szyjki macicy, a samobójstwa są częstsze u żon lekarzy. Wszelako kobiety nie chorują wyłącznie z powodu zajęcia swoich mężów – znacznie bardziej bezpośredni wpływ ma na to ich własna praca i własna klasa społeczna.

Obecnie istnieją dane pozwalające bezpośrednio powiązać pracę kobiet z różnymi procesami chorobowymi. Jakkolwiek różnice w umieralności, wynikające z przynależno­ści do klasy społecznej są najlepiej widoczne, kiedy zamężne kobiety są klasyfikowane w zależności od zawodu ich mężów raczej niż ich własnego, ważne jest, aby na różnice między klasami społecznymi patrzeć z obu stron: przez zawód męża i żony. Wpływ klasy społecznej różni się w zależności od tego, czy to mężczyzna czy kobieta jest główną osobą zarabiającą w gospodarstwie domowym i które z nich osiągnęło wyższy status.

Pewnymi dowodami na te zależności jest wyraźny wzrost samoistnych poronień u kobiet anestezjologów i fakt, że kobiety pracujące w przemyśle tekstylnym częściej zapadają na choroby naczyń. W Stanach Zjednoczonych takie odkrycia doprowadziły do żądań, by pewne zawody były niedostępne dla kobiet z powodu ewentualnego ryzyka dla płodu, chyba że zgodzą się one poddać sterylizacji. Chorobowość i umieralność są wyższe w najuboższych klasach społecznych – fakt widoczny od momentu urodzenia, z 2-krotnie większą umieralnością okołoporodową noworodków oraz 3-krotnie wyższym wskaźni­kiem umieralności niemowląt. Oczywiście, porównywanie klas społecznych przypomina mierzenie temperatury termometrem; wiadomo, że coś jest nie w porządku, ale nie ma możliwości, by określić, co to jest; wpływ klasy społecznej na zdrowie dotyczy prawie każdego aspektu opieki medycznej.

Ogólne wpływy środowiska, takie jak wpływ aktywności fizycznej, masy ciała itp. na chorobę wieńcową oraz wpływ palenia tytoniu na występowanie raka płuc, też były badane bardziej pieczołowicie u mężczyzn niż u kobiet. Niemniej choroba wieńcowa jest znaczącą przyczyną zgonów kobiet (ale ciągle w mniejszym stopniu niż mężczyzn), a wśród osób rzucających palenie jest mniej kobiet, niż mężczyzn. W 1950 roku kobiety w Wielkiej Brytanii paliły o połowę mniej papierosów niż mężczyźni, w 1980 roku paliły już niemal tyle samo, a badania młodszych grup wiekowych przeprowadzone w 1990 roku wykazują, że kobiety palą więcej papierosów niż mężczyźni. Nic więc zaskakującego, że liczba przypadków raka płuc wśród kobiet znacznie wzrasta. Czyniono wysiłki, aby wprowadzić program edukacji antynikotynowej specjalnie dla kobiet (przeważnie tylko w czasie ciąży), niestety bez sukcesu. Mało uwagi poświęcano temu, dlaczego istnieją różnice w zmieniających się wzorcach palenia, ale ostatnie informacje na temat nawyków palaczy wskazują, że lekarz rodzinny powinien używać odmiennych taktyk udzielając porad kobietom i stosować odmienne metody dla różnych grup kobiet.

Dieta i aktywność fizyczna to dwa kolejne obszary, w których mężczyźni i kobiety zachowują się w odmienny sposób. Otyłość jest dwukrotnie częstsza wśród kobiet niż wśród mężczyzn. Przegląd Health and Lifestyle wykazał niewielką różnicę w spożyciu mięsa i masła pomiędzy mężczyznami i kobietami, ale w grupie wiekowej 18-39 lat dwa razy więcej mężczyzn niż kobiet jadło potrawy smażone. Kobiety generalnie przywiązywały większą wagę do diety jako czynnika wpływającego na zdrowie niż mężczyźni – mimo to jednak wiele jest wśród nich otyłych.

Z przeglądu General Household Survey wynika, że więcej kobiet bierze udział w zajęciach sportowych niż w minionych latach, ale wciąż mniej w porównaniu z męż­czyznami. Np. kiedy zapytano o udział w zajęciach sportowych w ciągu ostatnich 4 tygodni poprzedzających ankietę, okazało się, że 24% kobiet w porównaniu z 39% mężczyzn aktywnie uprawiało sport na świeżym powietrzu.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.