Historia

Rozwój współczesnych postaw medycznych w stosunku do zdrowia kobiet najlepiej można zrozumieć w kontekście historycznym i socjologicznym. Zawsze istniały różnice w problemach zdrowotnych mężczyzn i kobiet: nietrudno sobie wyobrazić, że główne przyczyny śmierci dla obu płci były różne już w prymitywnych społeczeństwach myśliwsko- rolniczych. W mniej odległej przeszłości większość uwagi dotyczącej zdrowia kobiet koncentrowała się na sprawach związanych z macierzyństwem, ale wraz z rozwojem metod skutecznej antykoncepcji oraz zwalczania infekcji widoczne stały się szersze i bardziej subtelne aspekty zdrowia kobiet, w odróżnieniu od zdrowia mężczyzn.

Ostatnie 150 lat

Ogólny stan zdrowia zarówno kobiet, jak i mężczyzn poprawił się zdecydowanie od od początku XIX wieku. Przewidywana długość życia w momencie urodzenia w 1841 roku wynosiła dla mężczyzn 40 lat, a w latach 1987-1989-72 lata, podczas gdy dla kobiet w 1840 roku – 42 lata, a w 1988 – 78 lat.

Główną przyczyną śmierci w XIX wieku, a nawet w początkach naszego stulecia, były dla obu płci choroby zakaźne. Bohaterki powieści i oper albo gasły z powodu gruźlicy, albo umierały tragicznie przy porodzie. Nawet jeszcze w latach 1921-1930 dokumentacja medyczna wykazuje, że 26% zgonów kobiet poniżej 45 roku życia spowodowanych było gruźlicą, a umieralność okołoporodowa (głównie gorączka połogowa) w tym samym czasie i w tej samej grupie wiekowej wynosiła 17%. Wiele czynników – zarówno specy­ficznych dla kobiet, jak i ogólnych – miało znaczenie w eliminowaniu przyczyn umieral­ności; w szczególności ważna była poprawa ogólnego standardu życia, obejmująca lepsze odżywianie, warunki mieszkaniowe i wskaźniki zdrowotności; bardziej efektywna anty­koncepcja, bezpieczne porody, wprowadzenie antybiotyków, leczenie niedokrwistości oraz inne postępy medycyny.

Od 1911 roku Akt Ubezpieczeń Zdrowotnych upoważniał, w zależności od docho­dów, określone grupy pracujących mężczyzn i pracujących kobiet do usług medycznych świadczonych przez wolno praktykujących lekarzy oraz do bezpłatnych leków. Ubezpieczenie to nie obejmowało jednak leczenia szpitalnego ani pomocy dla rodzin pracujących, poza dodatkiem macierzyńskim dla żon pracujących mężczyzn. Przykładowo, według spisu ludności z 1911 roku tylko 10% zamężnych kobiet pracowało poza domem, więc bezpłatne świadczenia zdrowotne nie były dostępne dla 90% zamężnych kobiet. Niepraw­dą byłoby jednak stwierdzenie, że nie było dostępnych bezpłatnych obiektów służby zdrowia dla kobiet pozostających w domu, bowiem darmowe usługi mogły im świadczyć kliniki opieki nad dzieckiem należące do władz.lokalnych, gminne ośrodki opieki przed­porodowej, które rozwijały się w tym czasie, lub też inne przychodnie utrzymujące się z dobrowolnych datków. Ośrodki gminne były dostępne dla kobiet w ciąży i tuż po porodzie. Wiele kobiet korzystało z usług tych ośrodków dopiero w późnej ciąży, aby uzyskać poradę przed porodem, ale tylko bardzo nieliczne zgłaszały się na kontrolę po porodzie.

Dalszych danych dotyczących chorób kobiet dostarczyła organizacja Women’s He­alth Enquiry Committee, która w 1939 roku otrzymała ponad 1000 odpowiedzi od zamężnych kobiet z rodzin pracowniczych na ankietę rozesłaną przez pielęgniarki środo­wiskowe. Stwierdzono, że najczęściej wymienianymi dolegliwościami i schorzeniami były: niedokrwistość, bóle głowy, zaparcia, reumatyzm, problemy ginekologiczne, stoma­tologiczne, żylaki i owrzodzenia podudzi. Na podstawie wyników ankiety Organizacja ta uznała, że jedynie 1/3 kobiet cieszyła się dobrym zdrowiem, a stan zdrowia kolejnej 1/3 był zły. Chociaż wiele z kobiet odpowiadających na ankietę konsultowało się z lekarzem, tylko bardzo niewiele – 5%, uznało, że otrzymało wskazówki zdrowotne. W badaniach dotyczących choroby i opieki medycznej wśród dorosłych w latach 1947-49 (Logan, 1950) uzyskano dane na temat zmieniających się wzorów chorobowości przed i po wprowadzeniu Narodowego Systemu Ochrony Zdrowia (NHS). Główne różnice między latami 1947-48 i 1948-49 polegały na tym, że wzrosła liczba konsultacji medycznych w całym kraju. Wzrost wynosił 6% dla mężczyzn poniżej 65 roku życia i 9% – powyżej 65 roku życia. Dla kobiet wzrost ten był znacznie wyższy – 18% dla młodszej grupy wiekowej i 22% dla starszych kobiet. Dlatego też nie było większych wątpliwości, że przed wprowadzeniem NHS wiele kobiet nie szukało porady medycznej z powodów ekonomicz­nych, ale w chwili gdy przeszkoda finansowa została usunięta, częściej korzystały one z porad lekarza przy tej samej liczbie chorób. Teoretycznie NHS wprowadził bezpłatną opiekę zdrowotną dla wszystkich, również kobiety nie były dłużej dyskryminowane z powodów finansowych, jak przed 1948 r. Jednak utrzymujące się różnice w korzystaniu z usług medycznych przez różne klasy społeczne wskazywały na złożoność sytuacji.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.