Metody hormonalne

Jeszcze do niedawna wielu lekarzy uważało, że są to metody (poza być może pigułkami zawierającymi tylko progestagen) nie dla kobiet w starszym wieku. Ten sztywny pogląd jest obecnie nieaktualny. Nie ma przeciwwskazań tylko ze względu na wiek pacjentki dla pigułek zawierających estrogen i progestagen przyjmowanych po stosunku aż do menopauzy, jeżeli tylko prawdopodobne jest zapłodnienie.

Ale jakie są następstwa długiego stosowania estrogenów i progestagenów? W okresie przedmenopauzalnym przyjmowanie hormonów ma wiele zalet nie związanych z anty­koncepcją, takich jak zapewnienie regularnych krwawień miesiączkowych oraz korzyści związane z seksem: brak konieczności stosowania metod związanych bezpośrednio ze stosunkiem oraz zapobieganie niedoborowi estrogenów w tym wieku, czemu zwykle towarzyszy starzenie się skóry, niedostateczna wilgotność pochwy oraz utrata popędu płciowego. Objawy towarzyszące tzw. „normalnemu” cyklowi miesiączkowemu (szcze­gólnie zespół napięcia przedmiesiączkowego oraz częste, obfite, bolesne miesiączki) występują rzadziej. Jeszcze ważniejsze jest zmniejszenie ryzyka wystąpienia chorób ginekologicznych. U osób przyjmujących przez długi czas estrogen oraz progestagen rzadziej występują zakażenia w obrębie miednicy mniejszej, ciąża pozamaciczna, mięśniaki, krwotoki, endometrioza, czynnościowe torbiele jajników oraz rak jajnika i macicy.

Podstawowe, całkowicie akceptowane metody alternatywne (np. metody mechaniczne, sterylizacja) są albo obojętne, albo (mimo że dla wielu osób są one całkowicie satysfak­cjonujące) mogą potencjalnie zaostrzyć problemy związane z cyklem miesiączkowym (np. wkładki wewnątrzmaciczne, metody polegające na stosowaniu tylko progestagenu). Jeżeli pojawią się te ostatnie, zagrożenia związane z leczeniem (czy to zastosowaniem leków wpływających na gospodarkę lipidową, np. danazolu, czy też chirurgicznym usunięciem macicy) mogą być większe niż ryzyko związane ze stosowaniem pigułek.

Poza tym uderzenia gorąca oraz wczesna osteoporoza mogą rozpocząć się przed menopauzą. Mówiąc krótko, sam wiek kobiety nie wyklucza stosowania nowoczesnej antykoncepcji/uzupełniania hormonów. Według mnie u wybranych niepalących kobiet powyżej 45 roku życia korzyści terapeutyczne/profilaktyczne przewyższają ewentualne zagrożenia związane ze stosowaniem nowoczesnych pigułek nie wpływających na gospo­darkę lipidową („przyjaznych lipidom”). Pogląd ten podtrzymuje również amerykański Food and Drug Administration’s Fertility and Maternal Health Drugs Advisory Committee, który 26 października 1989 roku zwrócił się do FDA stwierdzając, że nie ma obecnie górnej granicy wieku dla stosowania antykoncepcji doustnej przez zdrowe, niepalące kobiety.

Od czasu tego historycznego stwierdzenia w Margaret Pyke Centre zalecamy stoso­wanie pigułek zawierających bardzo niskie dawki hormonów w celu „zwykłej” hormonal­nej terapii zastępczej u kobiet płodnych, które potrzebują uzupełnienia zmniejszonej czynności hormonalnej jajników. Bardzo ważna jest skrupulatna kontrola. Do czasu uzyskania większej liczby danych osoby palące w wieku powyżej 35 lat powinny stosować metody oparte na przyjmowaniu tylko progestagenu. Jeszcze lepsza może być wkładka wewnątrzmaciczna lub sterylizacja.

Są już lub niedługo będą dostępne różne nowe metody hormonalnej terapii zastępczej, które w przeciwieństwie do większości obecnych metod zapewnią pełną antykoncepcję; są to plastry na skórę zawierające estrogen i progestagen, krążki dopochwowe, lub – prawdopodobnie najlepsze – wkładki wewnątrzmaciczne uwalniające progestagen, który chroni macicę przed hiperplazją (układowe objawy uboczne są tu zmniejszone do mini­mum) plus estrogen stosowany dowolną drogą. Jak wykazano w USA, w przypadku przyjmowania samego estrogenu przez wciąż płodne starsze kobiety ryzyko wystąpienia chorób tętnic jest zmniejszone.

Aby udowodnić, że korzyści płynące ze stosowania tych nowych metod rzeczywiście przewyższają związane z nimi ryzyko, szczególnie ryzyko wystąpienia raka sutka, po­trzebne są dalsze badania. Jednakże musimy uniknąć absurdu przepisywania, w ramach hormonalnej terapii zastępczej, starszym kobietom pigułek hormonalnych zawierających stosunkowo duże dawki progestagenu – noretysteronu lub lewonorgestrelu – które mogą niekorzystnie wpływać na gospodarkę lipidową oraz nie są bezpieczniejsze od poprzednio stosowanych pigułek antykoncepcyjnych. Pacjentki te zaprzestały ich przyjmowania, ponieważ lekarze powiedzieli im, że są „za stare”.

Stosowanie metody objawowo-termicznej u kobiet starszych jest niesłychanie trudne, ponieważ cykle są nieregularne, pojawiają się cykle bezowulacyjne, a wydzielanie śluzu jest zmienione. Udoskonalenie metod przewidywania czasu owulacji (z wystarczającym wyprzedzeniem) może to zmienić. I choć sterylizacja rozwiązuje problem niepożądanej ciąży, może okazać się niepotrzebna, gdy odpowiednio zareklamuje się metody alterna­tywne.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.